Prenatale screening: ontdek je mogelijkheden en keuzes

Wat is prenatale screening precies?

Met prenatale screening kun je tijdens je zwangerschap laten onderzoeken of er aanwijzingen zijn voor bepaalde aandoeningen bij je baby. In Nederland kun je kiezen voor de NIPT en voor de 13- en 20-wekenecho. Een screening vindt niet alle aandoeningen en geeft geen garantie op een gezond kind. Je kiest zelf of je informatie wilt en welke onderzoeken je laat doen.

Wat als je nog over de combinatietest leest?

De combinatietest wordt sinds 1 oktober 2021 niet meer aangeboden binnen het Nederlandse programma voor prenatale screening. Oudere informatie kan die test nog als keuze noemen. Bespreek met je verloskundige of gynaecoloog welke onderzoeken nu beschikbaar zijn en bij jouw situatie passen.

NIPT: wat houdt deze test in?

De NIPT is een bloedonderzoek naar aanwijzingen voor chromosoomafwijkingen, zoals down-, edwards- en patausyndroom. In jouw bloed zit ook DNA van de placenta, dat bijna altijd overeenkomt met dat van je baby. Je kunt de NIPT vanaf 10 weken zwangerschap laten doen. Voor het bloedonderzoek wordt bloed uit je arm afgenomen; je loopt daardoor geen risico op een miskraam.

Een niet-afwijkende uitslag maakt de kans op de onderzochte aandoeningen klein, maar sluit niet alles uit. Bij een afwijkende uitslag kun je kiezen voor vervolgonderzoek. De NIPT is gratis. Kosten van vervolgonderzoek kunnen wel van je eigen risico afgaan: vraag dit aan je zorgverzekeraar.

Wat gebeurt er bij afwijkende resultaten?

Je krijgt uitleg over wat de uitslag betekent en welke vervolgstappen mogelijk zijn. Voor meer zekerheid over een chromosoomafwijking kun je kiezen voor een vlokkentest of vruchtwaterpunctie. Daarbij wordt materiaal van de placenta of vruchtwater onderzocht. Deze onderzoeken brengen een klein risico op een miskraam met zich mee. Bespreek de betekenis, beperkingen en risico's met de specialist. Je beslist zelf of je vervolgonderzoek wilt.

Kiezen voor wel of geen prenatale screening

Of je prenatale screening laat doen, is altijd een persoonlijke keuze. Sommige ouders kiezen ervoor omdat ze graag zekerheid willen, terwijl andere ouders bewust afzien van screening omdat ze geen onzekerheid willen ervaren of omdat ze het resultaat niet belangrijk vinden voor het verloop van hun zwangerschap. Het is belangrijk dat je je goed laat informeren, bijvoorbeeld via gesprekken met je verloskundige of arts. Neem de tijd om na te denken wat voor jou en je partner het beste voelt, en weet dat elke beslissing die je hierin neemt, goed is.

Hoe bereid je je voor op prenatale screening?

Een goede voorbereiding helpt je om bewuste keuzes te maken. Lees vooraf betrouwbare informatie, praat met andere ouders over hun ervaringen en bespreek je gevoelens en twijfels met je verloskundige of huisarts. Neem rustig de tijd om samen met je partner na te denken over hoe jullie omgaan met eventuele uitslagen. Het kan ook helpen om vooraf al te bedenken welke eventuele vervolgstappen jullie willen nemen als er uit de screening iets blijkt. Zo voorkom je dat je onverwacht voor moeilijke beslissingen komt te staan.

Emoties en ondersteuning tijdens prenatale screening

Prenatale screening kan emotioneel belastend zijn, zeker wanneer je onzekerheid voelt over wat de resultaten kunnen betekenen. Het is heel normaal dat je gemengde gevoelens ervaart bij het nadenken over deze onderzoeken. Daarom is het extra belangrijk dat je open communiceert met je partner, familie of vrienden en ondersteuning zoekt bij je verloskundige. Zij kunnen je geruststellen, vragen beantwoorden en je begeleiden door het hele proces heen, ongeacht welke keuze je maakt.

Prenatale screening biedt waardevolle informatie tijdens je zwangerschap. Door goed geïnformeerd te zijn over je opties en te luisteren naar je eigen gevoel, maak je de keuze die het beste past bij jou, je partner en jullie kindje.