Gebroken vliezen: wat doe je en wanneer bel je?

Als je vliezen breken, verlies je vruchtwater. Dat kan een flinke golf zijn, maar ook steeds een klein beetje vocht. Weeën hoeven nog niet meteen te beginnen. Wat je vervolgens doet, hangt onder meer af van je zwangerschapsduur, de kleur van het vocht, hoe het met jou en je baby gaat en de belafspraken met je eigen zorgverlener.

Ben je korter dan 37 weken zwanger, is het vocht groen of bruin, of is het hoofdje volgens je verloskundige nog niet ingedaald? Bel dan direct je verloskundige of het ziekenhuis, ook ’s nachts. Bel ook direct bij minder beweging van je baby, koorts, je ziek voelen, ruim helderrood bloedverlies of ongerustheid. Wacht bij twijfel niet op weeën en gebruik een online artikel niet om een beoordeling uit te stellen.

Hoe herken je vruchtwater?

Vruchtwater is vaak helder of wat witachtig, soms met witte vlokjes. Het kan ineens komen of langzaam blijven lekken. Je kunt het verlies meestal niet tegenhouden zoals bij plassen. Toch is het verschil met urine of afscheiding niet altijd duidelijk. Ook de hoeveelheid vocht zegt niet met zekerheid of je vliezen zijn gebroken.

Gebruik zo nodig een schoon maandverband om het vocht en de kleur te kunnen bekijken. Noteer wanneer je het voor het eerst merkte. Bel je verloskundige als je twijfelt; die kan beoordelen of er controle of onderzoek nodig is. Je hoeft niet eerst zelf zeker te weten dat het vruchtwater is.

Moet je altijd meteen bellen, ook ’s nachts?

Volg de persoonlijke afspraken die je met je verloskundige of ziekenhuis hebt gemaakt. Vanaf 37 weken kan bij helder vruchtwater soms worden afgesproken dat je ’s nachts rust en ’s ochtends belt, zolang het goed gaat met jou en de baby. Dat is geen algemene toestemming om af te wachten.

Bel direct als een van de signalen bovenaan dit artikel speelt, als je hiervoor een eigen belinstructie hebt gekregen of als je niet weet welke afspraak voor jou geldt. Of het hoofdje is ingedaald en of er andere medische aandachtspunten zijn, kan verschil maken. Je mag ook bellen omdat je behoefte hebt aan hulp of geruststelling.

Krijg je weeën? Gebruik dan de belafspraken voor jouw bevalling. Eén vaste regel over het aantal minuten tussen weeën past niet bij iedereen.

Wat vertel je als je belt?

Deze informatie helpt om je situatie te beoordelen:

• Hoeveel weken ben je zwanger?
• Sinds hoe laat verlies je vocht, en blijft het komen?
• Welke kleur heeft het en is de geur veranderd?
• Voel je je baby bewegen zoals je gewend bent?
• Heb je weeën, bloedverlies, koorts of andere klachten?
• Welke bijzondere afspraken zijn er eerder met je gemaakt?

Spreek je weinig Nederlands? Zeg meteen welke taal je goed begrijpt. Je kunt beginnen met: ‘Ik ben … weken zwanger. Ik verlies sinds … uur vocht. Ik denk dat mijn vliezen zijn gebroken.’ Vraag om duidelijke uitleg en herhaal wat je hebt begrepen over de volgende stap en het moment waarop je opnieuw moet bellen.

Wat als je nog geen weeën hebt?

Het kan even duren voordat de weeën op gang komen. Als je minstens 37 weken zwanger bent en het goed gaat met jou en de baby, kan je zorgverlener met je bespreken of je kunt afwachten en welke controles daarbij horen.

Vraag concreet wanneer de eerste controle is, wie je daarna begeleidt en wat je thuis moet bijhouden. Er bestaat geen algemeen schema waarmee je zelf kunt besluiten om 24, 48 of 72 uur te wachten. Afspraken verschillen per regio en jouw gezondheid en die van je baby kunnen aanleiding zijn om eerder te handelen.

Bij korter dan 37 weken hoort de beoordeling in het ziekenhuis. Gebruik voor die situatie geen afwachtadviezen voor een voldragen zwangerschap.

Waarom wordt een inleiding soms besproken?

De vliezen vormen een bescherming tegen bacteriën. Na het breken ervan kan de kans op een infectie toenemen, zeker als de bevalling langer uitblijft. Daarom bespreken zorgverleners op een gegeven moment de voor- en nadelen van langer afwachten en van een inleiding.

De keuze hangt ook af van controles en eventuele tekenen van een infectie. Vraag waarom een voorstel in jouw situatie wordt gedaan, wat de alternatieven zijn en hoe de bewaking eruitziet als jullie nog wachten. Als jij of je baby extra zorg nodig heeft, kan het advies anders zijn dan bij een zwangerschap zonder die bijzonderheden.

Kun je douchen, in bad of seks hebben?

Voor afwachten met gebroken vliezen zonder weeën geven ziekenhuizen onder meer het advies om geen tampons te gebruiken, geen gemeenschap te hebben en niet in bad of een zwembad te gaan. Douchen mag doorgaans wel. Volg de instructies die je eigen zorgverlener voor jouw situatie geeft en vraag het na als je twijfelt.

Bespreek ook of en hoe vaak je je temperatuur moet meten. Gaat het vocht anders ruiken of verkleuren, krijg je koorts, voel je je ziek of beweegt je baby minder? Bel dan direct. Houd niet vast aan een eerder afgesproken controletijd als er intussen iets verandert.

Bereid je eigen belafspraken alvast voor

Bespreek tijdens de zwangerschap welk nummer je dag en nacht kunt bellen en wat jouw zorgverlener wil dat je doet bij vruchtwaterverlies. Sla dat nummer op en zorg dat je steunpersoon de afspraken ook kent.

In module 3 van de cursus legt Geke uit hoe een bevalling met gebroken vliezen kan beginnen en hoe je je voorbereidt op het bellen van je zorgverlener. De twee lessen horen bij de gratis eerste drie modules. De persoonlijke instructies van jouw zorgverlener blijven leidend.

Bekijk gratis hoe je bevalling kan beginnen en wanneer je je zorgverlener belt.